Carpa uasi – inkaski wzmacniacz dźwięku?
29 października 2025, 09:44Inkowie znani są ze swojej monumentalnej architektury, potężnych kamiennych świątyń, rozległej sieci dróg. Liczne słynne budowle Inków zostały szczegółowo zbadane, inne wciąż czekają na naukowców, którzy się nimi zajmą. Profesor Stella Nair z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles spędziła 3 tygodnie w niewielkim miasteczku Huaytará w Peru. Badała tam wzniesiony w połowie XV wieku inkaski budynek, znany jak carpa uasi, który prawdopodobnie powstał wyłącznie po to, by wzmacniać dźwięk.
Jak bardzo plastyczny jest mózg? Może nauczyć się latać
12 maja 2026, 07:38Mózg to niezwykle plastyczny organ. O tym wiemy od dawna. Tajemnicą pozostaje, jak daleko sięga ta plastyczność. Przeprowadzone w Chinach badania sugerują, że bardzo daleko. Nasz mózg przez miliony lat ewolucji uczył się rozpoznawać i kontrolować konkretny zestaw kończyn. Tymczasem Ziyi Xiong z Beijing Normal University oraz Yiyang Cai z Uniwersytetu Pekińskiego i ich zespół postanowili sprawdzić, co się stanie jeśli przez tydzień będziemy oszukiwać mózg, dając mu do dyspozycji wirtualne skrzydła.
Nikotyna sprzyja przerzutom
22 lipca 2006, 10:44Zamiast inicjować procesy nowotworowe, nikotyna powoduje raczej, że już istniejące nowotwory stają się bardziej agresywne — twierdzi Srikumar Chellappan z Uniwersytetu Południowej Florydy w Tampa. Wcześniejsze badania wykazały np., że nowotwór piersi z większym prawdopodobieństwem daje przerzuty do płuc u kobiet, które palą. W laboratorium zablokowanie receptorów nikotynowych znajdujących się na powierzchni komórek nowotworowych hamowało ich wzrost.
Iloraz inteligencji bliźniaków
29 września 2006, 13:11Wbrew obiegowym opiniom, że bliźnięta mają niższy iloraz inteligencji niż dzieci, które przyszły na świat w wyniku porodu pojedynczego, nowe badanie, opisane na łamach British Medical Journal, wykazało, iż osiągnięcia szkolne jednych i drugich są podobne.
Laureaci Nagrody Nobla żyją dłużej
17 stycznia 2007, 16:12Badanie naukowców z University of Warwick ujawniło, że wyróżnienie Nagrodą Nobla to nie tylko pieniądze i sława, ale także blisko dwa dodatkowe lata życia. Dwóch ekonomistów, profesor Andrew Oswald i Matthew Rablen, opublikowało swoje doniesienia w książce pt. Śmiertelność i nieśmiertelność.
Pobudzone do życia bakterie sprzed 100 tys. lat
7 sierpnia 2007, 14:22Zespół z Rutgers University ożywił w laboratorium bakterie uwięzione w lodach Antarktyki przez 100 tysięcy i więcej lat. Po ogrzaniu i podaniu pożywki zaczęły one rosnąć (Proceedings of the National Academy of Sciences).
Po dwóch tygodniach krew jest przeterminowana
20 marca 2008, 10:40Krew przechowywana przez ponad dwa tygodnie nie jest bezpieczna dla pacjentów po operacjach serca. Lekarze z Cleveland Clinic w Ohio zauważyli, że ryzyko zgonu u osób, którym przetoczono ponaddwutygodniową krew, jest aż o dwie trzecie wyższe niż u chorych, którzy dostali świeższą krew. Po przeanalizowaniu ponad 9 tys. przypadków stwierdzili też, że u tych pierwszych częściej dochodzi do zakażeń krwi oraz niewydolności różnych narządów (New England Journal of Medicine).
Żarłoczne komórki powodują zapalenie
2 lipca 2008, 02:10Jednym z naturalnych sposobów radzenia sobie z głodem jest tzw. autofagia - proces, w którym komórki "pożerają" zawartość własnej cytoplazmy w celu uzyskania z niej energii lub elementów budulcowych. Zjawisko to zachodzi także podczas gruntownej "przebudowy" niektórych komórek, umożliwiając zmianę ich struktury. Okazuje się jednak, że w niekorzystnych okolicznościach proces ten może być także niezwykle groźny dla organizmu.
Powstawanie prionów prostsze, niż myślano
5 września 2008, 18:24Badacze z Uniwersytetu Teksańskiego wytworzyli, używając bardzo prostych technik, nowe szczepy prionów. Wytworzone patogeny wykazują wiele nieznanych wcześniej cech.
Magnetyzm półprzewodników
28 listopada 2008, 20:23Specjaliści z amerykańskiego Narodowego Instytutu Standardów i Technologii (NIST) jako pierwsi na świecie udowodnili, że specjalnie skonstruowane urządzenie z półprzewodników wykazuje właściwości magnetyczne. Ich prace dają nadzieję na powstanie jeszcze mniejszych i bardziej wydajnych urządzeń elektronicznych, które będą zdolne do przechowywania danych w materiale półprzewodnikowym.
